Staða kjaramála í byrjun 2026 og skýrsla kjaratölfræðinefndar haust 2025

Skýrsla kjaratölfræðinefndar vegna haustsins 2025 var kynnt fimmtudaginn 27. nóvember sl. á fimm ára afmæli nefndarinnar. Kjaratölfræðinefnd er samstarfsnefnd ríkis, sveitarfélaga og heildarsamtaka á vinnumarkaði um tölfræði vegna kjarasamningsgerðar.

Nefndin hóf störf í desember 2019 og eru fulltrúar í henni frá forsætisráðuneyti, félags- og vinnumálaráðuneyti, fjármála- og efnahagsráðuneyti, Alþýðusambandi Íslands, Bandalagi háskólamanna, BSRB, Kennarasambandi Íslands, Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Samtökum atvinnulífsins og Hagstofu Íslands.

Helstu niðurstöður skýrslunnar eru þær að langflest félög hafa nú gert nýja kjarasamninga í umliðinni samningalotu, eða sem nemur um 260 kjarasamningum frá því samningalotan hófst í febrúar fyrir tveimur árum.

Verðbólga hefur verið frá um 6,5% og niður í 3,8% á síðasta ári. Hún hefur verið að aukast undanfarin misseri og mældist í lok janúar 5,2% samkvæmt mælingum Hagstofu Íslands. Ljóst er að hún gæti enn aukist á næstu misserum en ef ársbreytingar á undirliðum vísitölu neysluverðs eru skoðaðar má m.a. sjá að matur og óáfengir drykkir hafa hækkað um tæp 6% og húsnæði, vatn, rafmagn og aðrir orkugjafar um rúm 7%. Liggur því fyrir að verðbólga mælist nú sem stendur umfram þau rauðu strik sem kjarasamningar kveða á um og ljóst að næstu vikur og mánuðir kunna að verða krefjandi að þessu leyti.

Í skýrslu kjaratölfræðinefndar kemur m.a. fram að heilt yfir sé fjárhagsstaða heimila sterk og kaupmáttur ráðstöfunartekna hefur aukist á síðustu árum. Vextir, hækkandi leiguverð og verðhækkanir hafa þrengt að heimilunum og háir vextir juku sókn í verðtryggð lán. Hægt hefur aðeins á vinnumarkaði og atvinnuleysi aukist lítillega undanfarið. Langtímaatvinnuleysi er mjög lágt í alþjóðlegum samanburði og líkur á að einstaklingur sem er án atvinnu fái starf eru miklar hér á landi.

Í kynningu skýrslunnar kom m.a. fram að breyting grunntímakaups frá febrúar 2024 til júní 2025 hafi alls verið um 12,2% hjá ríkinu en 11,9% á almenna markaðnum.