Áformum stjórnvalda um afnám áminningarskyldu opinberra starfsmanna eindregið mótmælt
20 mar. 2026
Hafin er sameiginleg herferð BSRB, KÍ, BHM og Félags íslenskra hjúkrunafræðinga gegn áformum ríkisstjórnarinnar um að afnema áminningarskyldu opinberra starfsmanna samkvæmt lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Fjármála- og efnahagsráðherra hefur mælt fyrir frumvarpinu og hefur það jafnframt verið birt í samráðsgátt stjórnvalda.
Að mati Landssambands lögreglumanna er um grundvallarréttindi opinberra starfsmanna að ræða, og þá ekki síst í tilfelli lögreglumanna, sem er framlínustétt, vinnur einhver mest krefjandi störfin í íslensku samfélagi þar sem oft þarf að taka grundvallarákvarðanir á augabragði, stundum við mjög erfið skilyrði, m.a. í formi valdbeitingar, takast á við hættulega einstaklinga, jafnvel brotahópa, fást við vandasöm mál á erfiðum slysavettvangi, við alvarlegar og hættulegar aðstæður frá náttúrunnar hendi, vandasöm mál innan veggja heimila, rannsaka flókin, viðkvæm og stundum vandmeðfarin sakamál, o.s.frv.
Nái frumvarpið fram að ganga yrði um gríðarlega afturför að ræða í réttindamálum opinberra starfsmanna. Áminningarferlið tryggir sanngjarna málsmeðferð og tækifæri starfsmanns á að bæta ráð sitt áður en til kemur lausn eða uppsögn á starfi. Nái áformin fram að ganga mun það geta haft alvarlegar afleiðingar á íslenskum vinnumarkaði og hefur formaður BSRB m.a. bent á að hér sé um fordæmalausar skerðingar á réttindum launafólks að ræða og að áformin jafngildi atlögu að réttaröryggi starfsfólks.
Afnám áminningarskyldu yrði ein stærsta réttindaskerðing í sögu opinberra starfsmanna. Allt frá árinu 1954 hefur áminningarskyldan þjónað því hlutverki að tryggja vandaða, faglega og sanngjarna málsmeðferð í starfsmannamálum. Einnig til að stuðla að því að stjórnendur taki upplýsta og málefnalega ákvörðun um uppsögn en ekki ákvörðun byggða á geðþótta eða misbeitingu valds. Þannig er hún vörn gegn óréttlæti, klíkumyndun og ógnastjórnun. Áminningarskylda er því ekki skjól fyrir slæma frammistöðu heldur er markmið hennar að tryggja sanngirni. Það er lágmark að ekki sé hægt að segja fólki upp nema því hafi áður verið gefið tækifæri á að bæta ráð sitt. Sambærilegar reglur um áminningarskyldu gilda á hinum Norðurlöndunum bæði á almennum og opinberum vinnumarkaði og eru m.a. hluti af eðlilegri vernd gegn óréttlæti. Ganga áform stórnvalda því algerlega gegn fyrirkomulagi sem í gildi er á vinnumarkaði á hinum Norðurlöndunum.
Landssamband lögreglumanna hefur áður skilað umsögn í samráðsgátt stjórnvalda um þessi áform, hafnað þeim afdráttarlaust og bæði rætt og ritað um málið opinberlega. Félagið furðar sig á vinnubrögðum í kringum allt þetta mál enda er málið vanhugsað og lýsir vonbrigðum með að stjórnvöld hafi kosið að kasta stríðshanska inn á vinnumarkaðinn með þeim hætti sem raun ber vitni. Landssamband lögreglumanna mun hér eftir sem hingað til standa vörð um réttindi lögreglumanna og leggjast gegn öllum áformum um að veikja réttindi sem byggð hafa verið upp áratugum saman.
Landssamband lögreglumanna leggst alfarið gegn frumvarpi til laga um breytingu á lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins sem miða að því að afnema áminningarskyldu opinberra starfsmanna.
Sjá einnig nánar um málið meðal annars á eftirfarandi vefsíðum
https://www.bsrb.is/is/frettir/frettasafn/hofnum-afnami-aminningarskyldu